σύντομη κριτική βιβλίου «παραγλωσσολογίας»

«Τα ημαρτημένα του Λεξικού Μπαμπινιώτη. Μια πρώτη επιλογή… και έπεται η συνέχεια»
Συγγραφείς: Βασίλης Φίλιας – Γιάννης Πρινιανάκης
Εκδότης: Παπαζήσης

Το ακόλουθο κείμενο αποτελεί ένα σχόλιο που δημοσίευσα σε μια συζήτηση στο ιστολόγιο του Ν. Σαραντάκου, με αφορμή την αναφορά που έκανε ένας συνομιλητής στο «παραγλωσσολογικό» βιβλίο των Β. Φίλια και Γ. Πρινιανάκη. Χρήσιμοι, νομίζω, είναι και οι σχετικοί σύνδεσμοι στο τέλος του άρθρου αυτού.

Οι Φίλιας και Πρινιανάκης έχουν ελλιπείς γνώσεις σχετικά με το αντικείμενο της γλωσσολογίας και ειδικότερα της ετυμολογίας. Δεν γνωρίζουν ούτε πώς λειτουργεί η γλώσσα ούτε πώς μεταβάλλεται. Προτού ξεκινήσουν τη συγγραφή του βιβλίου τους, θα έπρεπε να παρακολουθήσουν μια σειρά από μαθήματα γλωσσολογίας, τουλάχιστον του πρώτου και του δεύτερου εξαμήνου του φιλολογικού τμήματος. Το βιβλίο τους είναι γεμάτο από παρετυμολογίες, εσφαλμένες, αυθαίρετες ή και αστείες ετυμολογικές ερμηνείες, καθώς και άλλα λάθη. Τα παραδείγματα είναι άφθονα. Λ.χ. στη σελίδα 67 γράφουν:

«[...] Προκύπτουν πολλά ερωτήματα, στα οποία οφείλουν να απαντήσουν οι χρήστες των Σανσκριτικών και υπέρμαχοι της θεωρίας ότι η Σανσκρίτη [sic] είναι η μητέρα γλώσσα όλων των ευρωπαϊκών γλωσσών και της Ελληνικής. [...]».

Διαπιστώνεται δηλ. άγνοια για το τι διδάσκει η ιστορικοσυγκριτική γλωσσολογία και υιοθετεί το κρινόμενο λεξικό ως προς τη σχέση Σανσκριτικής και Ελληνικής. Η Σανσκριτική δεν είναι η μητέρα της Ελληνικής, αλλά συγγενής γλώσσα. Όταν οι «ερευνητές» Φίλιας και Πρινιανάκης αγνοούν κάτι τόσο βασικό, βγαίνουν συμπεράσματα για τη γενικότερη κατάρτισή τους.

Τα μαργαριτάρια των Φίλια-Πρινιανάκη συνεχίζονται. Αντιγράφω από τη σελίδα 679:

«[...] Πιστεύουμε ότι ο ήχος φλ-φλ-φλ, που κάνει ο αφρός της θαλάσσης, [...] κυρίως κατά το σπάσιμο του κύματος στην ακτή, είναι το πρόπλασμα του ρ. φιλάω. [...]».

Δεν είναι του παρόντος να γραφεί εδώ ένα εκτενέστατο κείμενο θεωρίας της ετυμολογίας, στο οποίο να αναλύεται ο ρόλος των ηχομιμητικών λέξεων. Στο παραπάνω απόσπασμα φαίνεται ότι οι δύο συγγραφείς δεν έχουν ούτε στοιχειώδεις σχετικές γνώσεις. Κάποιος θα πρέπει, τουλάχιστον, να τους απευθύνει το ερώτημα πώς αποδεικνύεται ότι το φιλάω προήλθε από το φλ-φλ-φλ. Είναι βάσιμη μια τέτοια, αφελής και αστεία, ετυμολογική πρόταση;

Παρόμοια σχόλια μπορούν να γίνουν και για την εξίσου αφελή ετυμολογική ερμηνεία των πλέω και πλάθω (σελίδα 487):

«[...] Και τα δύο ρήματα, πλέω και πλάθω, προκύπτουν από τον ήχο πλατς-πλουτς, που δημιουργείται όταν κάτι χτυπά το νερό (πλατσουρίζει) ή επίσης όταν τα χέρια μας μπαινοβγαίνουν στη ζύμη πλάθοντάς την. [...]».

Οι Φίλιας και Πρινιανάκης ακούνε ό,τι θέλουν να ακούσουν (φλ-φλ-φλ στη μία περίπτωση και πλατς-πλουτς στην άλλη) και υποστηρίζουν αναπόδεικτες ετυμολογικές σχέσεις. Το χειρότερο μάλιστα είναι ότι όλο τους το βιβλίο διανθίζεται με προκλητικά και εξοργιστικά ειρωνικά σχόλια. Η προκλητικότητα των αδαών (ή των ημιμαθών). Όπως έγραψε μάλιστα γνωστός συγγραφέας,

«Οι Φίλιας-Πρινιανάκης είναι αξιοθρήνητα άσχετοι με τη γλωσσολογία, κι όμως βρίζουν με αέρα και ύφος καρδιναλίων όσους προβάλλουν τις επιστημονικές απόψεις».

Το λεξικό Μπαμπινιώτη στην ετυμολογία του έκφυλος γράφει ότι η αρχική του σημασία (στην αρχαιότητα) ήταν «ξένος, αλλόφυλος». Και οι Φίλιας-Πρινιανάκης γράφουν (σελίδα 270):

«[...] Οι ξένοι δηλαδή που βρίσκονται στη χώρα μας είναι έκφυλοι; Καθέναν που δεν ανήκει στη φυλή μας τον θεωρούμε έκφυλο; Εάν και εμείς πάμε σε μια ξένη χώρα, γινόμαστε αυτομάτως για τους κατοίκους της έκφυλοι;[...]».

Δημαγωγικά, παραπλανητικά ερωτήματα, που βασίζονται σε σύγχυση συγχρονίας-διαχρονίας. Κανείς δεν χαρακτήρισε έκφυλους τους ξένους με τη σημερινή σημασία του έκφυλος.

Επίσης (σελίδα 270):

«[...] Πότε, πού, σε ποιον συγγραφέα, σε ποιο έργο του, σε ποια σοβαρή αναφορά καταδεικνύεται ότι ο έκφυλος είχε αρχική σημασία «ξένος, αλλόφυλος»;[...]».

Μπορεί κανείς να ανατρέξει στο αντίστοιχο λήμμα του λεξικού Δημητράκου, για να δει τις σημασίες και υποσημασίες του λήμματος, με τα σχετικά χωρία. Δεν ξέρω αν είναι σοβαρές αυτές οι αναφορές. Πάντως, τη σχετική σημασία αναγνωρίζει και το λεξικό Δημητράκου. Και πάντως, δεν στέκουν τα παραπάνω δημαγωγικά και παραπλανητικά ερωτήματα, που διατυπώνονται για λόγους εντυπώσεων.

Τέλος, για το ίδιο θέμα (σελίδα 271):

«[...] Είναι δυνατόν ολόκληρος γλωσσολόγος [...] να μη διαχωρίζει τη διαφορά [sic] φύλου και φυλής;[...]».

Οι Φίλιας και Πρινιανάκης στην ίδια σελίδα πληροφορούν τι σημαίνει φύλο, λ.χ. το ανδρικό και το γυναικείο, και τι φυλή. Δεν καταλαβαίνω γιατί γράφτηκαν τόσα πολλά, εφόσον η λέξη φύλο δηλώνει και τη φυλή, την εθνότητα – δες λ.χ. τη δεύτερη σημασία στο λήμμα φύλο του λεξικού της Θεσσαλονίκης.

Έδωσα, λοιπόν, μια εικόνα του βιβλίου. Φοιτητές γλωσσολογίας, στο πλαίσιο λ.χ. ενός μεταπτυχιακού μαθήματος, ας αναλάβουν εργασίες όπου θα καταδεικνύεται ο αντιεπιστημονικός, ερασιτεχνικός χαρακτήρας των ετυμολογήσεων των Φίλια-Πρινιανάκη. Από την άποψη αυτή και μόνο, πρόκειται για χρήσιμο βιβλίο. Ένας φοιτητής μπορεί να δει τι σημαίνει δημόσιος λόγος για τη γλώσσα, ερήμην της γλωσσολογίας.

Σχετικοί σύνδεσμοι:

1) «Χλ χλ χλ το κύμα και να ο μοχλός!»

2)

α. «Τα ημαρτημένα…»

β. «Ου γαρ έρχεται μόνον…»

απορίες φίλου

1)

Το ευγνώμων στο θηλυκό παραμένει ως έχει ή όχι; Αν παραμένει, γιατί λέμε «η πατρίς ευγνωμονούσα»;

Το (η) ευγνώμων -ων είναι επίθετο. Το ευγνωμονούσα είναι μετοχή του ευγνωμονώ.

Ώστε το «η πατρίς ευγνωμονούσα» είναι σολοικισμός δηλαδή;

Όχι. Λ.χ. το «Η πατρίς ευγνωμονούσα υποκλίνεται σε όσους θυσιάστηκαν» (το βρήκα μέσω google) είναι σωστό συντακτικά.

2)

Επίσης, υπάρχει διαφορά ανάμεσα σε βάκτρο-βακτηρία;

Βρήκα τα εξής: βακτηρία = μπαστούνι, βάκτρο = μπαστούνι. Και οι δύο λέξεις είναι αρχαίες και είχαν την ίδια σημασία. Επίσης, αλληλοσυνδέονται ετυμολογικά. Η διαφορά τους είναι ότι σήμερα το βάκτρο έχει και αυτήν εδώ τη σημασία: «ράβδος που κινείται παλινδρομικά, βασικό μέρος μηχανής» (βλ. λήμμα βάκτρο στο λεξικό του Ιδρύματος Τριανταφυλλίδη). Το λεξικό αυτό και το «Παπυράκι», σε αντίθεση με άλλα (λ.χ. Μπαμπινιώτη, Δημητράκου), δεν καταγράφουν στο βάκτρο τη σημασία «μπαστούνι». Δεν έχω κάνει σχετική έρευνα, επομένως δεν μπορώ να εκφέρω γνώμη για το εν λόγω θέμα.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

(προηγούμενη δημοσίευση: εδώ)

«Όταν συγκρούεται το επιστημονικό με το παραεπιστημονικό και το αντιεπιστημονικό, δεν χρειάζεται να πω ποιος βγαίνει ηττημένος και ταπεινωμένος… Είναι όμως όλη αυτή η ένταση μια καλή αφετηρία για συστηματική και αμερόληπτη ενημέρωση, γιατί πιστεύω ότι φίλη η φιλοπατρία μας, φιλτάτη δε η αλήθεια. Τα τελευταία χρόνια έχει ξεκινήσει από κάποιους ύποπτους –κατά τη γνώμη μου– κύκλους μια προσπάθεια απόδειξης του αναπόδεικτου. Μια προσπάθεια να τραβήξουμε και να μακρύνουμε προς τα πίσω την ιστορία του Ελληνισμού (λες κι αυτό σημαίνει τίποτα για την αξία του), να διακηρύξουμε ότι εμφανιστήκαμε από το πουθενά, λίγο πριν από τον homo habilis, ότι ανέκαθεν ήμασταν μοναχικοί και ανάδελφοι, μια μοναχική φυλή χωρίς συγγενείς και επιρροές, κι ότι παραδόξως αυτή η αυτοφυής γλώσσα υιοθετήθηκε αίφνης από όλους τους άλλους λαούς που περίμεναν στη γωνία, άγλωσσοι και απολίτιστοι, τα δικά μας φώτα. Κι αυτό γιατί αυτοί οι κύριοι στάθηκαν ανίκανοι να κατανοήσουν και να εκτιμήσουν την αξία και το μεγαλείο της Αρχαίας Ελλάδας στις πραγματικές του διαστάσεις, γι’αυτό και επεχείρησαν να της προσδώσουν ψεύτικη και ασύστατη αίγλη με εικοτολογίες και ανεύθυνους κομπογιαννιτισμούς. Αξία για μια γλώσσα δεν έχει τόσο η αρχή της και η προϊστορία της, όσο η εξέλιξή της, η καλλιέργειά της και η γραμματειακή παραγωγή της (και εκεί έγκειται η θαυμαστή ιδιαιτερότητα της Ελληνικής)».
Δημήτρης Μιχελιουδάκης

«Ας σταθούμε ικανοί να τη γνωρίσουμε αυτήν την έρμη την Eλληνική, που και εδώ τραυματίζεται, και ας τη δούμε όπως πραγματικά είναι: μια απ’τις αρχαιότερες γλώσσες του κόσμου, κλάδος της μεγαλύτερης γλωσσικής οικογένειας, με μεγάλη επιρροή διαχρονικώς, αλλά και με κοινή καταγωγή, όπως είναι φυσικό, με τις γλώσσες αυτές που παρουσιάζουν συστηματικές ομοιότητες στο λεξιλόγιο και τη δομή, τέτοιου βάθους ομοιότητες που δεν μπορούν να οφείλονται σε δανεισμό. Επίσης, είναι αφελές να μιλάμε για αιτιακή / φυσική σχέση σημαίνοντος και σημαινομένου στη γλώσσα και ειδικά στην Ελληνική. Η γλώσσα είναι κοινωνικό προϊόν, δεν δόθηκε απ’τους θεούς για νά’χει …μεταφυσικές ιδιότητες, η σύναψη σημασιών στις λέξεις είναι μια σύμβαση, μια συμφωνία, ένα σιωπηρό συμβόλαιο των ομιλητών μιας γλώσσας κι αυτό είναι που τους ενώνει. Ποια (μετα)φυσική σχέση υπάρχει ανάμεσα στον ήχο [΄tria] και στα τρία παιδιά βολιώτικα; Και τι το “φυσικό” έχει το ελληνικό τρία, που δεν το’χει το κινέζικο san; Αλίμονο, η γλώσσα δεν είναι πεδίο ιδεολογικής αντιπαράθεσης, ας εμπιστευόμαστε τους ειδικούς και όχι τις περιθωριακές και ύποπτες φωνές, γιατί είναι γελοίο και μας υποβιβάζει. Όποιος έχει επιφυλάξεις, ας ανατρέχει στα σοβαρά εγχειρίδια, στα Πανεπιστήμια και τις βιβλιοθήκες και όχι στα πανέρια όπου συνωστίζονται φυλλάδες φανατισμένες, οι οποίες παραδοξολογούν για να προσηλυτίσουν και να κολακέψουν αυτούς που ζητάνε την πρόχειρη αυτεπιβεβαίωση. Η -αληθινή- γνώση δεν έχει ιδεολογία και δεν απειλεί, μόνο παρεξηγήσεις διαλύει και μπορεί (αν όχι πρέπει) να είναι προσιτή στον καθένα που έχει μάτια ανοιχτά. Εκεί είναι η ομορφιά του Ελληνισμού, στις σχέσεις του, στις αμφίδρομες επιρροές του, στην ελεύθερη επικοινωνία του και όχι στον αμυντικό απομονωτισμό που μας προτείνουν οι υπερεθνικόφρονες, αυτοί που γίναν υπερπατριώτες γιατί δεν στάθηκαν ικανοί να δουν την αντικειμενική αξία των ελληνικών γραμμάτων, με αποτέλεσμα να ισοπεδώνουν, να απλουστεύουν και να φτωχαίνουν την αξία του Ελληνισμού, με μόνο μέλημα μια υποτιθέμενη αυτοχθονία και αυτάρκεια, που καταλήγει σε αυτισμό. Ποιος από τους εθνικιστές μπορεί να χαρεί αληθινά τον Όμηρο, τον Καβάφη, τον Ρωμανό, τον Πλάτωνα, τον Ευριπίδη, τον Καζαντζάκη, τον Παπαδιαμάντη (για να μην πω να τους καταλάβει); Από αυτούς ζητάνε το αίμα τους και όχι το φως ή τη δροσιά τους».
Δημήτρης Μιχελιουδάκης

«Γράφει ο συγγραφέας Πέτρος Τατσόπουλος: “Δίπλα σε κάθε μαγαζί της Επιστήμης, χτισμένο με τον ιδρώτα αιώνων, η “Νέα Εποχή”, αυτό το γραφικό κίνημα ηλιθίων, έχει χτίσει και το δικό της …παραμαγαζάκι: δίπλα στην αστρονομία η αστρολογία, δίπλα στη φιλοσοφία ο διαλογισμός, δίπλα στην κλασική ιατρική οι ολιστικές θεραπείες και παραδίπλα ο αποκρυφισμός, η ψυχοκίνηση και πάσης άλλης μορφής τσαρλατανισμός” (Η μεγάλη σύγχυση, εφημ. Εξουσία 11.6.1999 και στο Πιπέρι στη γλώσσα, σελ. 106, Καστανιώτης, 2000). Αν θέλαμε να κάνουμε λίγο πιο …πλήρη την παραπάνω παράγραφο, θα έπρεπε να προσθέσουμε μία ακόμη σειρά: “δίπλα στους αρχαιολόγους, τους ιστορικούς, τους φιλολόγους και τους γλωσσολόγους οι “αρχαιολάτρες”, οι ερασιτέχνες της ιστορίας και της γλώσσας”.

»Όλοι αυτοί που απορρίπτουν τα επιστημονικά πορίσματα περί γλώσσας, επειδή δεν ταιριάζουν στις μεγαλοϊδεατικές τους αντιλήψεις, ουσιαστικά εφαρμόζουν τον εθνικισμό στη γλώσσα. Όταν δεν μπορείς να αγαπάς την πατρίδα σου χωρίς να μισείς τις πατρίδες των άλλων, τότε δεν μπορείς και να αγαπάς τη γλώσσα σου χωρίς να απαξιώνεις τις γλώσσες των άλλων.

»Η Ελληνική είναι μία πανάρχαια, πλουσιότατη, αδιάκοπα ομιλούμενη γλώσσα στην οποία γράφτηκαν αξεπέραστα έργα του παγκόσμιου πολιτισμού και η οποία τροφοδότησε πολλές άλλες γλώσσες. Αυτά τα αναμφισβήτητα γεγονότα δεν είναι αρκετά για τον εθνικιστή της γλώσσας. Η Ελληνική, λένε, είναι η μήτρα που γέννησε όλες τις άλλες γλώσσες (και τα Κινέζικα; και τα Αραβικά;). Ό,τι μιλάνε όλοι οι άλλοι λαοί δεν είναι παρά ελληνικές διάλεκτοι! Η Ελληνική έδωσε σε όλες τις γλώσσες αλλά δεν πήρε από τις άλλες ούτε μία λέξη!

»Όταν αυτά είναι τα συμπεράσματα στα οποία πρέπει οπωσδήποτε να καταλήξουμε, κάθε καλοπροαίρετος καταλαβαίνει πόσο επιστημονική θα είναι και η μέθοδος που θα χρησιμοποιηθεί προς απόδειξη (;): Πιάνουμε μία λέξη ομηρική που μοιάζει με κάποια ξένη (δυο-τρεις κοινοί φθόγγοι αρκούν) και αμέσως έτοιμο το συμπέρασμα: ελληνικότατη η λέξη! Αν τώρα, η λέξη αυτή λείπει τελείως από την αττική διάλεκτο, αν λείπει από την Ελληνιστική Κοινή, αν λείπει από τη Μεσαιωνική, την Καθαρεύουσα, τη Δημοτική δεν έχει καμία απολύτως σημασία. Τόσους αιώνες τελούσε εν υπνώσει για να ξεπηδήσει ως εκ θαύματος στα χείλη ενός άλλου λαού χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά και να δικαιώσει τις δοξασίες των ελληνόφρονων ερασιτεχνών της γλώσσας και της ιστορίας».
Χρήστος Μουλώτσιος

«Με θλίβει ότι η διάδοση της ημιμάθειας (δυστυχώς ακόμη και μεταξύ φιλολόγων) είναι τόσο ευρεία, ώστε προσφέρει λαβές στους ελληνολάτρες, ακόμη και σε αυτούς που ξεκίνησαν με αγαθές προθέσεις. Χωρίς γλωσσολογικά εφόδια, με απλή παράθεση τύπων που μοιάζουν και σημασιών που ταιριάζουν, ο ατυχής “Εσκιμώος” ανάγεται αβίαστα στο επίθ. “άσχημος” και το αγγλ. “sin” στο ομηρικό “σίνομαι” «βλάπτω»! Η τεκμηρίωση των ενδιαμέσων σταδίων δεν θεωρείται απαραίτητη, η δε ερμηνεία τής μεσολάβησης αιώνων μεταξύ των συγκρινομένων αντιμετωπίζεται σαν περιττή πολυτέλεια. Με ανησυχεί ότι, ως φαίνεται, δεν κατορθώσαμε να διδάξουμε στους μαθητές και τους φοιτητές μας τη μέθοδο ελέγχου τέτοιων έωλων σοφισμάτων».
Θεόδωρος Μωυσιάδης

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ

(προηγούμενη δημοσίευση: εδώ)

Τα όσα γράφονται στο προηγούμενο υποκεφάλαιο είναι ικανά να διαφωτίσουν για την ετυμολογική προέλευση της λέξης ορθοπαιδική. Ωστόσο, με αφορμή κάποια σημεία των κειμένων του Κ.Π., ας προστεθούν τα εξής:

1. Η εργασία Θέματα ετυμολογίας και ορθογραφίας δεν είναι επίσημη διπλωματική εργασία, όπως εσφαλμένα νομίζει ο Κ.Π. –πρόκειται για μια απλή γλωσσολογική εργασία, μη κατατεθειμένη στο Πανεπιστήμιο, που δημιουργήθηκε με σκοπό να κατακριθεί η μέθοδος μερικών ιδεολόγων σε θέματα ετυμολογίας και ορθογραφίας. Κάθε εχέφρων και απροκατάληπτος αναγνώστης της εργασίας αυτής μπορεί να διαπιστώσει ότι έχει γλωσσολογικό χαρακτήρα και ότι σε αυτήν αναιρούνται με συγκεκριμένα στοιχεία οι εσφαλμένες αντιλήψεις των «αρχαιολατρών» σε διάφορα θέματα γλώσσας. Στόχος της εργασίας δεν είναι, φυσικά, οι θρησκευτικές τους πεποιθήσεις, αλλά οι γλωσσικές τους απόψεις. Από την εργασία προκύπτει, όμως, ότι οι βασικές τους θέσεις (π.χ. για την προέλευση του αλφαβήτου) έχουν σαφέστατο ιδεολογικο-πολιτικό υπόβαθρο. Ακόμη και για το θέμα της ορθοπαιδικής, μερικοί μη γλωσσολόγοι εκφέρουν σαφέστατα ιδεολογικό λόγο, όπως αποδεικνύεται π.χ. στο παραπάνω κείμενο του Κώστα Πνευματικού. Οι θρησκευτικές πεποιθήσεις των «αρχαιολατρών» δεν μας απασχολούν. Είναι γεγονός, ωστόσο, ότι μερικοί από αυτούς είναι δωδεκαθεϊστές –αυτό γιατί να αποσιωπηθεί; Και γιατί ο Κ.Π. σπεύδει να υπερασπιστεί όσους έχουν «υπερβάλλον αντισιωνιστικό και αντιχριστιανικό πνεύμα» και είναι «δωδεκαθεϊστές»; Γλωσσολογικά στοιχεία περιλαμβάνει η εργασία, τα οποία βέβαια δεν κατόρθωσε να αναιρέσει ο Κώστας Πνευματικός.

2. Ο Κ.Π., αδυνατώντας να εκφέρει επιστημονικό λόγο, εξακολουθεί να επιλέγει την τακτική της στομφώδους κενολογίας και της επανάληψης στοιχείων για τα οποία έχουν δοθεί αναλυτικές απαντήσεις. Δεν έχουμε αφήσει τίποτε αναπάντητο σχετικά με το θέμα της ορθοπαιδικής. Το γεγονός ότι ο Κ.Π. επιμελώς αποκρύπτει τη συνολική απάντηση που του έχει δοθεί για το εν λόγω θέμα τα λέει όλα.

3. Ο Κ.Π., με αφορμή την παρατήρηση ότι η ετυμολογική ορθογραφία της ορθοπαιδικής δεν είναι θέμα ποσοτικό, δεν καθορίζεται δηλ. από το ποσοστό των λεξικών που επιλέγουν τη γραφή με -ε-, κάνει την εξής πρόβλεψη: ότι στο μέλλον, αν ακολουθηθεί στα περισσότερα λεξικά η γραφή με -αι-, θα επικαλούμαστε το ποσοτικό αυτό κριτήριο που τώρα απορρίπτουμε! Μας καταλογίζει δηλ. ασυνέπεια προκαταβολικά! Δεν αξίζει να ασχολούμαστε με τέτοια επιχειρήματα.

4. Ο Κ.Π. εξακολουθεί να ισχυρίζεται ότι η γραφή της επίμαχης λέξης με -ε- «έχει γερά και λογικά θεμέλια»… Σε ερώτηση ενός συνομιλητή του ποιο στοιχείο υπάρχει για το ορθοπεδικός, δηλ. για την ετυμολογική σύνδεση της λέξης με το πεδάω, ο Κ.Π. απαντά: «αφού όμως ζητούνται στοιχεία, ας μάθουν, λοιπόν, ότι στοιχείο για τη λέξη ορθοπεδικός με -ε- είναι το γεγονός ότι η λέξη με -ε- επικράτησε και στην Ελλάδα». Τον ρωτούν ποιο στοιχείο τεκμηριώνει την ετυμολογική σχέση του ορθοπαιδικού με το πεδάω και αυτός απαντά ότι τέτοιο στοιχείο είναι το γεγονός ότι επικράτησε η γραφή με -ε-! Με αυτήν τη λογική, το γεγονός ότι επέδωσε η γραφή αγόρι (αντί αγώρι, που ανάγεται στο άωρος) θα ήταν στοιχείο που καθιστά ετυμολογικά βάσιμο τον τύπο αγόρι! Φυσικά, με βάση το κριτήριο της χρήσης, μπορούμε κάλλιστα να γράφουμε αγόρι. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ακολουθούμε ετυμολογική ορθογραφία στην προκειμένη περίπτωση! Η χρήση είναι κριτήριο για την απόκλιση από το συγκεκριμένο είδος ορθογραφίας.

5. Ο Κ.Π. στο γεμάτο φανατισμό κείμενό του (βλ. παραπάνω) για την ορθοπαιδική έκανε λόγο και για ανενημέρωτους «φωστήρες». Είναι δεδομένο, όμως, ότι ένα από τα μεγαλύτερα σύγχρονα λεξικά επιλέγει και τεκμηριώνει ετυμολογικά σε εκτενές σχόλιο εκτός λήμματος τη γραφή ορθοπαιδική. Οπότε, με βάση το στοιχείο αυτό, εύλογα ετέθη στον Κ.Π. το ερώτημα αν χαρακτηρίζει ανενημέρωτους «φωστήρες» τους ειδικούς γλωσσολόγους που υποστηρίζουν τη γραφή με -αι-. Ο Κ.Π. αντιστρέφει το ερώτημα ως εξής: «ποιοι είναι ανενημέρωτοι φωστήρες; Οι πάμπολλοι γλωσσολόγοι, φιλόλογοι, λεξικογράφοι που υποστηρίζουν τη γραφή ορθοπεδικός με -ε-;». Και ακολούθως γράφει: «η απάντηση είναι μία: κανείς! Ούτε οι μεν, ούτε οι δε, είναι ανενημέρωτοι φωστήρες». Μα, ο ίδιος έκανε λόγο πρώτος για ανενημέρωτους «φωστήρες»! Τώρα υποστηρίζει ότι δεν υπάρχουν τέτοιοι! Ας αποφασίσει τελικά… Και το πιο σημαντικό: «οι πάμπολλοι γλωσσολόγοι, φιλόλογοι, λεξικογράφοι που –σύμφωνα με τον Κ.Π.– υποστηρίζουν τη γραφή ορθοπεδικός με -ε-» δεν την υποστηρίζουν ως ετυμολογικά δικαιολογημένη. Κανείς ειδικός γλωσσολόγος δεν υποστηρίζει ότι η ορθοπαιδική θα πρέπει να γράφεται με -ε- σύμφωνα με την ετυμολογία της. Μερικοί προτιμούν τη γραφή με -ε-, που βασίζεται στο κριτήριο της χρήσης. Ενώ άλλοι θεωρούν προτιμότερη την ετυμολογική γραφή, αυτήν με -αι-, αφού άλλωστε η έννοια της ρύθμισης στον χώρο της ορθογραφίας δεν έχει τόσο αρνητικό χαρακτήρα όσο σε άλλες περιοχές της γλώσσας. Είναι αδύνατον να γίνει σοβαρός επιστημονικός διάλογος με ανθρώπους που δεν μπορούν να αντιληφθούν τέτοιες λεπτές διακρίσεις και κάνουν λόγο, γενικά και αόριστα, για πάμπολλους γλωσσολόγους που υποστηρίζουν τη γραφή με -ε-.