«Ο Άδωνις, η Κανέλλη, ο πληθυντικός ευγενείας και ο δυϊκός»

19/11/2010

Το βίντεο που σχολιάζεται στο ιστολόγιο jungle report και ειδικότερα στο κείμενο «Ο Άδωνις, η Κανέλλη, ο πληθυντικός ευγενείας και ο δυϊκός» αποδεικνύει την αμάθεια του Γεωργιάδη. Ο Γεωργιάδης απαιτεί από την Κανέλλη να του μιλάει στον πληθυντικό και εκείνη απαντά ότι ο πληθυντικός (ευγενείας) δεν υπήρχε στα αρχαία, ότι είναι μικροαστισμός και ότι τον έφεραν οι Γάλλοι. Και ο Γεωργιάδης ανταπαντά –και μάλιστα δύο φορές, προφανώς για έμφαση– ότι στα αρχαία υπήρχε ο δυϊκός αριθμός. Μια ακόμη μπαρούφα για θέματα γλώσσας μετά την ετυμολόγηση του ονόματος πλους από το πλουτς πλουτς. Γνωρίζαμε ότι ο άνθρωπος είναι άσχετος με τη γλωσσολογία, τώρα όμως αποδεικνύει ότι δεν ξέρει ούτε αρχαία ελληνικά. Το λεξικό του Ιδρύματος Τριανταφυλλίδη στο λήμμα δυϊκός ορίζει ως εξής τον δυϊκό αριθμό: «(στην αρχαία ελληνική γλώσσα και σε άλλες γλώσσες) οι τύποι στους οποίους εκφέρεται μια κλιτή λέξη (πτώσεις ονόματος ή πρόσωπα ρήματος), όταν αναφέρεται σε δύο πράγματα ή πρόσωπα». Παρεμφερείς είναι και οι ορισμοί που δίνουν το λεξικό Μπαμπινιώτη και το εννεάτομο λεξικό Δημητράκου.

Από εκεί και πέρα, η Κανέλλη έχει εν μέρει δίκιο. Αυτά που είπε είναι εύστοχα στον βαθμό που δείχνουν την ανακολουθία του Γεωργιάδη. Το νόημα των λεγομένων της είναι ότι δεν μπορεί ένας αρχαιολάτρης να απαιτεί από τη συνομιλήτριά του να του μιλάει στον πληθυντικό, εφόσον οι αρχαίοι Έλληνες δεν είχαν πληθυντικό ευγενείας. Άλλωστε, κάποια στιγμή λέει χαρακτηριστικά: «στα αρχαία, που τόσο σ’ αρέσουν, πληθυντικός [ενν. ευγενείας] δεν υπήρχε». Κατά τα άλλα, δεν έχει σημασία ότι τον πληθυντικό ευγενείας τον έφεραν οι Γάλλοι και ότι δεν υπήρχε στα αρχαία ελληνικά. Δεν ρυθμίζουμε τα λεγόμενά μας σήμερα με βάση τα αρχαία. Με αυτή τη λογική θα έπρεπε να μιλάμε αρχαία ή έστω να αποφεύγουμε μεμονωμένα γλωσσικά στοιχεία των τελευταίων αιώνων που είναι δάνεια από ξένες γλώσσες, πράγμα εντελώς αδικαιολόγητο και ανεδαφικό. Στη νέα ελληνική έχουν ενσωματωθεί ένα σωρό στοιχεία δάνεια από άλλες γλώσσες και μεταγενέστερα από την αρχαιότητα. Έχω αφιερώσει ειδικό άρθρο στο θέμα αυτό: «Σχετικά με τον πληθυντικό ευγενείας». Εκεί επισημαίνω τα αυτονόητα: Η αρχή της σύγχρονης γλωσσολογίας ότι περιγράφουμε και δεν ρυθμίζουμε τη γλώσσα ισχύει και εδώ. Ο πληθυντικός ευγενείας αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της σημερινής γλωσσικής πραγματικότητας.

Advertisements