Αιγάλεω / Αιγαλέου

10/08/2011

Σε γνωστό ιστολόγιο γράφτηκε το εξής:

«Μια άλλη γνωστή μου που έπαιρνε συχνά ταξί (π.κ. -προ κρίσεως ) έδινε στον ταξιτζή την οδηγία: “Κερατσίνι, από λεωφόρο Αιγάλεω”. Κάποια στιγμή ξέχασε να πει “από λεωφόρο”, και ο ταξιτζής την πήγε μέσω Αιγάλεω… (όπως λέμε Αθήνα – Τρίπολη μέσω Καβάλας!) Όταν διαμαρτυρήθηκε για την απίστευτη βόλτα, ο ταξιτζής τη ρούμπωσε λέγοντας ότι έπρεπε να του πει “μέσω Αιγαλέου”. Την επόμενη φορά λοιπόν που μπαίνει σε ταξί, κι επειδή όποιος καεί στο χυλό φυσάει και το γιαούρτι, λέει στον οδηγό, “από Αιγαλέου” – και εκείνος γυρνά και της απαντά κοφτά: του Αιγάλεω λέμε, μαντάμ. Ξερή η καημένη! Λεπτομέρεια: η κοπέλα είναι φιλόλογος!»

Με αφορμή τα προαναφερθέντα, έκανα ένα σχόλιο, που αναδημοσιεύω εδώ:

Μάλλον εννοείτε την οδό Αιγάλεω, που ξεκινάει από τα όρια Πειραιά-Νίκαιας και καταλήγει στο λιμάνι του Πειραιά. Η μητέρα μου, που είναι φιλόλογος, μου έχει διηγηθεί παρόμοια ευτράπελα με οδηγούς ταξί, αν και –ευτυχώς– πρόκειται μόνο για περιπτώσεις ασυνεννοησίας, όχι και απρόσμενης «βόλτας». Με πιο απλά λόγια, εκείνη μιλούσε για την οδό Αιγάλεω και ο οδηγός καταλάβαινε τον δήμο Αιγάλεω. Επειδή το πατρικό μου σπίτι βρισκόταν σε οδό παράλληλη με την Αιγάλεω, μπορώ να διαβεβαιώσω ότι ο τύπος Αιγαλέου είναι συνηθέστατος στον προφορικό λόγο. Θα μπορούσε να θεωρηθεί ανεπίσημος τύπος, του προφορικού λόγου, έναντι του επίσημου Αιγάλεω, που βλέπουμε στις επιγραφές, στους χάρτες και αλλού (και που χρησιμοποιείται και στον προφορικό λόγο, σε κάποιο ποσοστό). Πρόκειται για μία ακόμη περίπτωση γλωσσικού λάθους ή «λάθους» ή απόκλισης από τον κανόνα της γλώσσας. Ο τύπος Αιγάλεω ως τύπος γενικής δεν είναι οικείος σε κάποιον που δεν έχει διαβάσει σχετικά. Σχηματίζεται λοιπόν τύπος γενικής Αιγαλέου, σαν να ήταν το Αιγάλεo τύπος ονομαστικής και αναλογικά με άλλους τύπους γενικής. Οι περισσότεροι φιλόλογοι μάλλον θα έφριτταν με το Αιγαλέου, ενώ οι πιο πολλοί γλωσσολόγοι μάλλον θα το δικαιολογούσαν. Εγώ προσωπικά δεν αξιολογώ αρνητικά το Αιγαλέου, όταν το ακούω, αλλά πάντα χρησιμοποιώ στον προφορικό λόγο το Αιγάλεω στη γενική. Είτε με την προσθήκη της λέξης οδός είτε γενικά από τα συμφραζόμενα, καταλαβαίνει ο άλλος ότι δεν πρόκειται για τον δήμο Αιγάλεω. Τώρα μάλιστα που δεν μπαίνω καν σε ταξί, αποκλείεται να πάθω ό,τι και η συνάδελφος!

Advertisements