«Η Νέα Γραμματική» (2)

08/11/2012

Ο Βασίλης Φίλιας, ομότιμος καθηγητής και τέως πρύτανης Παντείου Πανεπιστημίου, σε επιστολή του στην «Καθημερινή» (7/11/2012) γράφει:

«Κύριε διευθυντά

»Μετά τον ορυμαγδό έντονων αντιπαραθέσεων μεταξύ των υπερασπιστών και των πολεμίων της Νέας Γραμματικής αποκαλύφθηκε πού οφείλεται, πράγματι, το πρόβλημα με το βιβλίο αυτό. Πρόβλημα που φαίνεται ότι εγνώριζε η πρ. υπουργός Μ. Γιαννάκου-Κουτσίκου, γι’ αυτό είχε δώσει εντολή να μην εκδοθεί τούτο, εάν και είχε εγκριθεί από το περιβόητο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο (την εντολή εκδόσεως και διανομής του απαράδεκτου αυτού βιβλίου έδωσε μεταγενέστερα, τον Νοέμβριο 2011, η τότε υπουργός Α. Διαμαντοπούλου). Και συγκριμένα: Όπως προέκυψε από διάφορα σχετικά δημοσιεύματα, η Νέα αυτή Γραμματική έχει υιοθετήσει ξενόγλωσσα εγχειρίδια που απευθύνονται σε μαθητές ομογενών (ή και αλλοεθνών που ζουν σε αγγλόφωνες χώρες και θέλουν να μάθουν ελληνικά). Συνεπώς απευθύνεται σε μαθητές που έχουν ως κύρια γλώσσα τους την αγγλική (έτσι π.χ. εξηγούνται τα δίφθογγα σύμφωνα “μπ, γκ, ντ”). Μάλιστα, τα εγχειρίδια αυτά είναι κυρίως για μαθητές Μέσης αλλά και Ανώτατης Εκπαιδεύσεως. Αυτό γίνεται εμφανές από τα εξής:

»1. Η πρώτη συγγραφέας του βιβλίου κ. Φιλιππάκη-Warburtοn, ομ. καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Reading, εδίδαξε για πολλά χρόνια Γραμματική της ελληνικής γλώσσας στο Πανεπιστήμιο αυτό σε μαθητές που έχουν ως κύρια γλώσσα τους την αγγλική. Άλλωστε, η ιδία από κοινού με τους κ. Holton D. και Mackridge Ρ. έχει εκδώσει στα αγγλικά εγχειρίδιο Γραμματικής της ελληνικής γλώσσας για μαθητές σε αγγλόφωνες χώρες με τίτλο “Greek grammar: Α comprehensive grammar of the modern language”. Ενδεικτικό είναι ότι μεγάλο μέρος του εγχειριδίου αυτού αφιερώνεται σε φωνητικά χαρακτηριστικά της ελληνικής γλώσσας!

»Αλλά και η τέταρτη των συγγραφέων, κ. Μαργαρίτα Λουκά, δασκάλα, έχει διδάξει (κατά δήλωση της κ. Φιλιππάκη) σε μικρά παιδιά της Κύπρου και του εξωτερικού και όχι σε σχολεία της χώρας μας!

»Όπως εδήλωσε η κ. Φιλιππάκη-Warburtοn σε συνέντευξή της στο “Βήμα” (11/9/2012) κατά την πορεία συγγραφής του περιβόητου αυτού βιβλίου Γραμματικής δεν συνεβουλεύθησαν δασκάλους της χώρας μας, αλλά μόνον την κ. Μαργαρίτα Λουκά, η οποία ήταν “η ασφαλιστική μας δικλίδα για να μην κάνουμε λάθος στην παρουσίαση γλωσσολογικών απόψεων σε παιδιά αυτής της ηλικίας”!

»Από όλα αυτά γίνεται φανερός ο επηρεασμός των συγγραφέων στη σύνταξη της Νέας Γραμματικής με έμφαση στη φωνολογία της Νεοελληνικής!»

Είναι να απορεί κανείς με την ένδεια επιχειρημάτων που χαρακτηρίζει τα κείμενα των πολεμίων της νέας γραμματικής, μερικοί από τους οποίους μάλιστα συμβαίνει να είναι και καθηγητές πανεπιστημίου. Ο «ορυμαγδός» που αναφέρει ο Β. Φίλιας οφείλεται σε έναν πολύ συγκεκριμένο και γνωστό λόγο, στην εσφαλμένη εντύπωση των πολεμίων του βιβλίου και γενικά των παραπληροφορημένων συμπολιτών μας ότι στη γραμματική καταργούνται γράμματα. Πού βασίζει ο Β. Φ. την άποψη ότι η νέα γραμματική «έχει υιοθετήσει ξενόγλωσσα εγχειρίδια» [sic] κτλ.; Στα «δίφθογγα σύμφωνα» «μπ, γκ, ντ»! Γιατί, δεν υπάρχουν αυτοί οι φθόγγοι στη Νέα Ελληνική; Τι το κακό κάνει το σχολικό βιβλίο με το να τους καταγράφει; Και γιατί κάτι τέτοιο δείχνει επίδραση από ξενόγλωσσα εγχειρίδια; Ένα άλλο στοιχείο που, κατά τον επιστολογράφο, δείχνει επίδραση από ξενόγλωσσα εγχειρίδια είναι το γεγονός ότι η επικεφαλής της συγγραφικής ομάδας του βιβλίου δίδασκε την ελληνική γλώσσα σε αγγλόφωνους μαθητές, ενώ έχει εκδώσει γραμματική της Ελληνικής γραμμένη στα Αγγλικά. Μα είναι επιχειρήματα αυτά; Τι περιλαμβάνει η νέα γραμματική που δεν απαντά στη Νέα Ελληνική; Καταγράφει κάποιο στοιχείο που δεν υπάρχει στη γλώσσα μας; Το ότι ένα προηγούμενο βιβλίο της Ειρήνης Φιλιππάκη περιλαμβάνει φωνητικά χαρακτηριστικά της ελληνικής γλώσσας είναι μεμπτό; Όταν περιγράφεις μια γλώσσα, καταγράφεις και τα φωνητικά της χαρακτηριστικά. Αυτά ενδιαφέρουν και έναν Έλληνα μαθητή. Και οι μαθητές που είναι φυσικοί ομιλητές της Ελληνικής θα πρέπει να συνειδητοποιήσουν τη διαφορά φθόγγου-γράμματος, προφοράς-γραφής, το γεγονός ότι λ.χ. στη λέξη «γράμμα» στην Κοινή Νέα Ελληνική οι φθόγγοι είναι λιγότεροι από τα γραπτά σύμβολα με τα οποία απεικονίζονται. Επίσης, πού είναι το πρόβλημα αν μια δασκάλα, μέλος της συγγραφικής ομάδας της γραμματικής, έχει διδάξει σε μικρά παιδιά της Κύπρου και του εξωτερικού και όχι σε σχολεία της χώρας μας; Προφανώς, δίδαξε Ελληνικά στο εξωτερικό. Αλλά ας μείνουμε στην Κύπρο και ας θέσουμε το εξής απλό ερώτημα: Στα μικρά παιδιά της Κύπρου ελληνική γλώσσα δεν δίδαξε η δασκάλα; Αφού πρόκειται για Κύπρο μάλιστα, σίγουρα δίδαξε ελληνική γλώσσα σε Έλληνες μαθητές. Πού είναι το πρόβλημα, λοιπόν; Και η «έμφαση στη φωνολογία της Νεοελληνικής» γιατί κάνει εντύπωση στον Β. Φ.; Αναφέρει τη φωνολογία, λες και είναι κάτι κακό. Ας διδάσκεται και η φωνολογία και η φωνητική – ας δίνεται και έμφαση εκεί. Πού το πρόβλημα;

Γράφει ο Β. Φίλιας:

«Όπως εδήλωσε η κ. Φιλιππάκη-Warburtοn σε συνέντευξή της στο “Βήμα” (11/9/2012) κατά την πορεία συγγραφής του περιβόητου αυτού βιβλίου Γραμματικής δεν συνεβουλεύθησαν δασκάλους της χώρας μας, αλλά μόνον την κ. Μαργαρίτα Λουκά, η οποία ήταν “η ασφαλιστική μας δικλίδα για να μην κάνουμε λάθος στην παρουσίαση γλωσσολογικών απόψεων σε παιδιά αυτής της ηλικίας”!»

Μόνο που η Ειρ. Φιλιππάκη δεν δήλωσε ότι η συγγραφική ομάδα δεν έλαβε υπόψη γνώμες δασκάλων. Αυτό είναι συμπέρασμα του Β. Φίλια. Από την άλλη, πράγματι η Ειρ. Φιλιππάκη δήλωσε στο «Βήμα» αυτά που θέτει σε εισαγωγικά ο επιστολογράφος. Αλλά ο Β. Φίλιας δεν λαμβάνει υπόψη την αμέσως προηγούμενη απάντηση της Ειρ. Φιλιππάκη στη συνέντευξή της στο «Βήμα». Παραθέτω το σχετικό απόσπασμα:

Δημοσιογράφος: «Η κυρία Χρυσού λέει ότι τα εγχειρίδια Γραμματικής δεν μπορεί να τα γράφουν γλωσσολόγοι αλλά μόνον οι δάσκαλοι».

Και η απάντηση της Ειρ. Φιλιππάκη: «Κοιτάξτε, δεν μπορεί άλλα να λέει ο γλωσσολόγος και άλλα ο δάσκαλος. Υπήρξαν συζητήσεις και παρατηρήσεις επί της ουσίας τις οποίες δεχτήκαμε καλοπροαίρετα. Κάποιος δάσκαλος μας είπε ότι «εμείς δεν κάνουμε επιστήμη, αλλά παράδοση μαθήματος». Του απαντήσαμε ότι «υπάρχουν επιστημονικά κριτήρια που δεν γίνεται να τα αλλάξουμε»».

Δεν μπορώ να γνωρίζω πώς εργάστηκαν τα μέλη της ομάδας που ετοίμασε το σχολικό βιβλίο. Βασίζομαι μόνο στα κείμενα που διαβάζω. Από αυτήν εδώ την απάντηση της Ειρ. Φιλιππάκη, λοιπόν, προκύπτει αβίαστα το συμπέρασμα ότι έγιναν συζητήσεις με δασκάλους κατά τη συγγραφή του εν λόγω σχολικού βιβλίου.

Σημειωτέον ότι την ίδια παρερμηνεία των δηλώσεων της Ειρ. Φιλιππάκη, εκτός από τον Β. Φίλια, κάνει και ο κ. Α. Ν. Κουνάδης («H Καθημερινή»,3/10/2012), αλλά και ο Σ. Δεδούσης («H Καθημερινή»,24/10/2012). Και οι τρεις επιστολογράφοι, δηλ. και ο Α. Ν. Κουνάδης και ο Σ. Δεδούσης και ο Β. Φίλιας, όλως τυχαίως δεν διάβασαν ή δεν έλαβαν υπόψη τα λόγια που είπε η Ειρ. Φιλιππάκη αμέσως πριν δεχτεί την ερώτηση:«Σε όλη αυτή την πορεία συγγραφής του εγχειριδίου συμβουλευόσασταν δασκάλους;»

Συνεχίζει ο Β. Φίλιας:

«Ο σημερινός υπουργός Παιδείας που ενέκρινε τη διανομή και φέτος του βιβλίου αυτού δεν εγνώριζε ότι αυτό απευθύνεται σε μαθητές γυμνασίων, λυκείων ή πανεπιστημίων που ζουν σε αγγλόφωνες χώρες; Δεν ενημερώνεται ότι (ενώ ο αριθμός των υπερασπιστών του βιβλίου παραμένει στάσιμος) ο αριθμός των πολεμίων αυτού καθημερινώς διογκώνεται; Ο κ. υπουργός δεν προβληματίστηκε από τη σκληρή κριτική που δέχτηκε το βιβλίο από διακεκριμένους καθηγητές πανεπιστημίων αλλά και πολλούς άλλους φορείς που ζητούν την απόσυρσή του, διότι από παιδαγωγικής απόψεως είναι τελείως ακατάλληλο;»

Ώστε, «ο αριθμός των υπερασπιστών του βιβλίου παραμένει στάσιμος», ενώ «ο αριθμός των πολεμίων αυτού καθημερινώς διογκώνεται»; Ασύλληπτο επιχείρημα! Ακόμα και αν θεωρήσουμε δεδομένο ότι συμβαίνει κάτι τέτοιο, τι σημασία έχει; Παίζει ρόλο ποιοι είναι πιο πολλοί, οι υπερασπιστές ή οι πολέμιοι ενός βιβλίου; Από εκεί θα κριθεί αν είναι κατάλληλο; Και το ποσοτικό αυτό κριτήριο πρέπει να λάβει υπόψη ο υπουργός; Απίθανη η επιχειρηματολογία, και μάλιστα από καθηγητή πανεπιστημίου…

Όσο για τους «διακεκριμένους καθηγητές πανεπιστημίων» που ζητούν την απόσυρσή του βιβλίου, είναι προφανές ότι ο Β. Φίλιας έχει επηρεαστεί από τον Α. Ν. Κουνάδη, που ακολουθεί συστηματικά την τακτική της επίκλησης στη μη κατονομαζόμενη αυθεντία, για λόγους εντυπώσεων. Στην εντυπωσιοθηρία αποσκοπεί, άλλωστε, και η αναφορά σε «πολλούς φορείς» που ζητούν να αποσυρθεί το βιβλίο. Ποιοι είναι αυτοί οι πολλοί φορείς, πόσο σχετικοί είναι με τη γλώσσα και τι δουλειά έχουν να κρίνουν αν ένα σχολικό εγχειρίδιο είναι παιδαγωγικά κατάλληλο;

«Η Ακαδημία Αθηνών, η οποία έχει ως πρώτιστο καθήκον (σύμφωνα με τον Οργανισμό της) να προστατεύει τη γλώσσα μας, τι κάνει; Θα παραμείνει σιωπηλή στο επιχειρούμενο αυτό ανοσιούργημα, το οποίο προοιωνίζεται να επιφέρει καίριο πλήγμα στη γλωσσική εκπαίδευση της νέας γενιάς και συνακόλουθα στο μέλλον του Ελληνισμού;»

Ο Β. Φ. δεν κατάφερε να εξηγήσει ποιο ακριβώς είναι το «επιχειρούμενο ανοσιούργημα». Η διδασκαλία των φθόγγων της Νέας Ελληνικής; Και γιατί εξαιτίας της νέας γραμματικής θα πληγεί η γλωσσική εκπαίδευση της νέας γενιάς και συνακόλουθα το μέλλον του Ελληνισμού; Μα τι γλωσσικός ερασιτεχνισμός είναι αυτός και σε τι υπερβολές μπορεί να οδηγήσει; Είναι να απορεί κανείς… Θα μείνει αποστάτευτη η γλώσσα μας, ενώ θα δεχτεί καίριο πλήγμα η γλωσσική εκπαίδευση και το μέλλον του Ελληνισμού για ποιον λόγο; Επειδή σε ένα σχολικό βιβλίο γραμματικής καταγράφονται οι φθόγγοι και τα γράμματα της Νέας Ελληνικής; Έχουν συνειδητοποιήσει τι γράφουν οι «υπερασπιστές της γλώσσας μας»;

Advertisements