«ΑΛΛΟΙΩΣΗ ΤΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ»

26/12/2013

Στον ιστοχώρο magnesianews.gr στις 19/7/2012 διαβάσαμε τα εξής:

«Κοινή ερώτηση προς τον Υπ. Παιδείας με θέμα “Αλλοίωση της Γραμματικής της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στο σχολικό εγχειρίδιο της Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού” κατέθεσαν οι βουλευτές της Χρυσής Αυγής Π. Ηλιόπουλος και Ηλ. Κασιδιάρης».

Στον διαδικτυακό χώρο του ελληνικού κοινοβουλίου όμως, hellenicparliament.gr, έχει αναρτηθεί ολόκληρο το κείμενο της ερώτησης των δύο βουλευτών, η οποία κατατέθηκε στις 18/7/2012. Ας το σχολιάσουμε από την αρχή.

«Από τον Νοέμβριο του 2011 διανέμεται στα σχολεία της χώρας το νέο εγχειρίδιο γραμματικής για το δημοτικό, με τον τίτλο “Γραμματική Ε΄ και Στ΄ Δημοτικού”. Διαβάζοντας το εν λόγω βιβλίο, διαπιστώσαμε ότι στη σελ. 36 αναφέρεται ότι τα φωνήεντα της ελληνικής γλώσσας είναι πέντε και συγκεκριμένα τα (α), (ε), (ι), (ο), (ου), ενώ τα γράμματα (η), (υ) και (ω) παραλείπονται με το σκεπτικό ότι δεν παριστούν ξεχωριστό φθόγγο (γλωσσικό ήχο, φώνημα), αλλά η εκφορά τους ταυτίζεται με εκείνη του γράμματος ιώτα (ι) και του γράμματος όμικρον (ο) αντιστοίχως. Βεβαίως, η άποψη αυτή δεν επιβεβαιώνεται από τα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα, καθώς έχει διαπιστωθεί ότι κατά την εκφορά του προφορικού λόγου το διάγραμμα της ηχογράφησης καθενός από τα παραπάνω γράμματα μέσα στα πλαίσια ολοκληρωμένων προτάσεων είναι εντελώς διαφορετικό».

Μου αρέσει που οι Π. Ηλιόπουλος και Ηλ. Κασιδιάρης επικαλούνται τα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα, που δήθεν δεν επιβεβαιώνουν την άποψη (στην πραγματικότητα, δεν είναι άποψη, αλλά κοινός τόπος στη γλωσσολογία) ότι αφενός τα ι, η, υ και αφετέρου τα ο, ω ακούγονται το ίδιο σήμερα. Ναι, το διάγραμμα της ηχογράφησης καθενός από τα παραπάνω γράμματα σε ολοκληρωμένες προτάσεις είναι διαφορετικό, αλλά όχι γιατί έχει επιβιώσει σήμερα η διάκριση μακρών-βραχέων, αλλά γιατί σε ολοκληρωμένες προτάσεις παίζει ρόλο ο επιτονισμός, δηλαδή οι διακυμάνσεις της φωνής σε μια σειρά λέξεων. Τα μακρά φωνήεντα έχουν εκλείψει ήδη από τους πρώτους μεταχριστιανικούς αιώνες. Δεν υπάρχουν σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα που να επαληθεύουν ότι λ.χ. το ω αντιπροσωπεύει μακρό φθόγγο, όπως στην αρχαιότητα.

Επιπλέον, είναι αξιοσημείωτο ότι οι Ηλιόπουλος και Κασιδιάρης επικαλούνται τα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα, ενώ δείχνουν ότι αγνοούν ακόμα και τους βασικούς επιστημονικούς όρους. Αλλιώς, δεν θα ερμήνευαν τη φράση ξεχωριστός φθόγγος αφενός με τη φράση γλωσσικός ήχος και αφετέρου με τη λέξη φώνημα, όπως παραπάνω. Ο φθόγγος δεν ορίζεται ούτε επεξηγείται ως φώνημα στη γλωσσολογία. Και μόνο αυτό το λάθος θα ήταν ικανό να αποκαλύψει το μέγεθος της άγνοιας. Όσο για τα υποτιθέμενα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα που επικαλούνται, μπορούμε να φανταστούμε σε πόσο σοβαρές βιβλιογραφικές πηγές ανέτρεξαν για να τα πληροφορηθούν.

«Επιπλέον, στη σελ. 36 του ως άνω βιβλίου και συγκεκριμένα στο σημείο όπου αναφέρονται τα σύμφωνα της ελληνικής γλώσσας, διαπιστώνουμε ότι δεν εφαρμόζεται το ίδιο σκεπτικό όπως παραπάνω με την επιλογή των φωνηέντων, αλλά εντελώς αυθαίρετα παραλείπονται τα γράμματα (ξ) και (ψ), παρά το γεγονός ότι καθένα από αυτά παριστά ξεχωριστό φθόγγο που δεν καλύπτεται από άλλο γράμμα του Ελληνικού αλφαβήτου».

Ποιο ίδιο σκεπτικό δεν εφαρμόζεται στη σελίδα 36 και γιατί είναι αυθαίρετη, και μάλιστα εντελώς, η παράλειψη των γραμμάτων ξ και ψ; Στη σελίδα 36 καταγράφονται οι φωνηεντικοί και συμφωνικοί φθόγγοι της νέας ελληνικής, όχι τα γράμματα. Τα ξ και ψ είναι γράμματα, επομένως δεν θα έπρεπε να καταγράφονται στην ενότητα των φθόγγων. Στη σελίδα 40, που ανήκει στην ενότητα των γραμμάτων, σωστά καταγράφονται τα ξ και ψ, και μάλιστα εύστοχα χαρακτηρίζονται διπλά, γιατί το καθένα από αυτά αντιπροσωπεύει δύο φθόγγους. Ο Ηλιόπουλος και ο Κασιδιάρης νομίζουν ότι δύο γράμματα, τα ξ και ψ, θα έπρεπε να δηλώνονται σε σελίδα όπου γίνεται λόγος για φθόγγους! Αλλά μήπως έχουν καταλάβει τη διαφορά γραμμάτων–φθόγγων;

«Επιπλέον, οι συγγραφείς του βιβλίου επιμένουν σε “φθόγγους” που υπάρχουν στο λατινικό, όχι όμως στο ελληνικό αλφάβητο [όπως (ου), (μπ), (ντ), (γκ)], ενώ παραγκωνίζουν τα γράμματα (ξ) και (ψ), τους δίφθογγους (αυ), (ευ) και (ηυ), καθώς επίσης και (τσ), (τζ) που παρατηρούνται στην ελληνική γλώσσα».

Οι φθόγγοι δεν υπάρχουν στο αλφάβητο μιας γλώσσας, υπάρχουν στην προφορά. Το [ου] και τα [μπ], [ντ], [γκ] ως φθόγγοι υπάρχουν και στην ελληνική. Πράγματι, είναι φθόγγοι – αναρωτιέμαι πού οφείλονται τα εισαγωγικά. Για τα ξ, ψ και όλα τα άλλα που «παραγκωνίζονται» [sic, συνήθως δεν λέγεται για άψυχα, αλλά για έμψυχα] έχω ήδη απαντήσει. (Η διατύπωση των δύο βουλευτών δηλώνει την πανταχού παρούσα σύγχυση φθόγγων–γραμμάτων). Και δίφθογγο στη νέα ελληνική αποτελούν δύο διαφορετικά φωνήεντα προφερόμενα σε μια συλλαβή, από τα οποία το ένα συνήθως είναι ημίφωνο, όπως λ.χ. στις λέξεις αηδόνι, γάιδαρος. Το ευ λ.χ. λέγεται δίφθογγος όταν πρόκειται για την αρχαία ελληνική.

Ο Ν. Μιχαλολιάκος αναφέρθηκε στο θέμα της γραμματικής σε ένα τμήμα της ομιλίας του στην Κ. Ο. της Χρυσής Αυγής στις 26/7/2012:

«Έχουμε και την αστεία αυτή θεωρία ότι υπάρχουν εφτά φωνήεντα και πέντε φθόγγοι. Ένα θα πω μόνο σε τούτο. Ότι αν αυτοί οι άνθρωποι όλοι, υπέγραψαν μάλιστα και 140 γλωσσολόγοι. Μόνο που δεν ξέρετε ένα μυστικό. Ότι η γλωσσολογία δεν είναι η παλιά γλωσσολογία, η οποία ήταν μεταπτυχιακό της φιλολογίας. Υπάρχει η κοινωνική γλωσσολογία. Οι περισσότεροι απ’ αυτούς μαθητές του Chomsky είναι και δεν έχουν ουδεμία σχέση ούτε με την αρχαία ελληνική γλώσσα ούτε με τη φιλολογία γενικά. Λένε ότι δεν υπάρχει το ωμέγα. Ας πάνε στη Μάνη, να ακούσουν πώς λένε τη λέξη παίζω. Τη λένε παίζου. Οι φθόγγοι υπάρχουν στην ντοπιολαλιά, δεν υπάρχουν σε αυτούς που θέλουν να αφελληνίσουν τον ελληνικό λαό. Αλλά εμείς εν ονόματί του θα αντισταθούμε και σε αυτόν τον τομέα. Δεν θα περάσουν τα ανθελληνικά τους σχέδια, που θέλουν την πατρίδα μας και το έθνος μας έναν πολτό χωρίς καμία εθνική ταυτότητα».

Απομαγνητοφώνησα το παραπάνω απόσπασμα και το ανήρτησα στο γκρουπ του facebook «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ». Ακολούθησαν εύστοχα σχόλια για τα λεγόμενα από τον Ν. Μιχαλολιάκο από μέλη του γκρουπ, όπως:

«Η ομιλία του ήταν ένας τέτοιος αχταρμάς άσχετων μεταξύ τους στοιχείων που δεν στηρίζονταν από επιχειρήματα και συνέχεαν τόσα πολλά δεδομένα, που άρχισα να γελάω. […]»

 

Επίσης, στο ίδιο γκρουπ έγινε μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση μεταξύ γλωσσολόγων σχετικά με την ερμηνεία του μανιάτικου τύπου παίζου αντί παίζω και άλλων συναφών, όπως θά ’ρθου, αγαπού αντί θά ’ρθω, αγαπώ. Συζητήθηκε αν πρόκειται για φωνολογικό ή μορφολογικό φαινόμενο, αν είναι αρχαϊσμός κ.λπ. Από τη συζήτηση αυτή προέκυψε ότι στο μανιάτικο παίζου το [ου] δεν δηλώνει επιβίωση του αρχαίου ωμέγα και ότι το φαινόμενο δεν αφορά το ωμέγα καθ’ εαυτό, άλλωστε οι Μανιάτες λένε λ.χ. ώρα, όχι ούρα.

Αλλά ακόμα και αν ήταν αρχαϊστικό στοιχείο το [ου] στο μανιάτικο παίζου, τι σχέση θα είχε με την επίμαχη γραμματική; Οι συντάκτες του σχολικού βιβλίου θα έπρεπε δηλαδή να γράψουν ότι το ωμέγα στη νέα ελληνική δεν αντιπροσωπεύει τον φθόγγο [ο], όπως και το όμικρον, γιατί υπάρχουν οι τάδε διαλεκτικοί τύποι της Μάνης; Ή μήπως θα έπρεπε να δηλώσουν τους μανιάτικους αυτούς τύπους ως εξαιρέσεις στον κανόνα ότι το ωμέγα και το όμικρον αποδίδουν τον ίδιο φθόγγο [o] σήμερα, διδάσκοντας έτσι και ολίγη διαλεκτολογία σε παιδιά του δημοτικού; Αστειότητες – νομίζω ότι ούτε ο ίδιος ο Ν. Μιχαλολιάκος ξέρει τι θέλει να πει. Και βέβαια, βλέπουμε ότι μεταφέρεται πλέον στη βουλή αυτός ο γλωσσικός ερασιτεχνισμός που χαρακτηρίζει τους ομοϊδεάτες του Ν. Μιχαλολιάκου και κυριαρχεί σε πολλούς διαδικτυακούς χώρους χρόνια τώρα.

Τέλος, ο αφελληνισμός και τα ανθελληνικά σχέδια που αναφέρει ο Ν. Μιχαλολιάκος στο τέλος του παραπάνω αποσπάσματος δεν έχουν καμία σχέση με την επίμαχη γραμματική. Ανήκουν μόνο στη σφαίρα της φαντασίας του ίδιου και των ομοϊδεατών του.

Advertisements