Περιθωριακές σημειώσεις στο «Χρηστικό Λεξικό της Νεοελληνικής Γλώσσας» της Ακαδημίας Αθηνών (4)

13/11/2014

(Συνέχεια από το προηγούμενο.)

1) Ο Χ. Χ. στα προλεγόμενα του λεξικού και ειδικά εκεί που κάνει λόγο για την επιλογή και τον τρόπο κατάρτισης του λημματολογίου (σελίδα 14) σημειώνει:

«Είναι αυτονόητο ότι αξιοποιήθηκαν τα περισσότερα νεοελληνικά λεξικά».

Εκείνο που δεν μας λέει είναι ούτε ένα λήμμα δεν έχει συνταχθεί χωρίς να έχει ληφθεί υπόψη αν το συμπεριλαμβάνει ή τι γράφει το Λεξικό του Γ. Μπαμπινιώτη (ΛΝΕΓ). Δεν περίμενα βέβαια να παραδεχτεί ο Χ. Χ. τι οφείλει στο λεξικό του συναδέλφου του. Είναι όμως άκομψο να τον φωτογραφίζει στο σημείωμα σχετικά με την ορθογραφία, εκεί που αναφέρεται στις τσιππούρες κτλ., ενώ του οφείλει τόσα.

Το Λεξικό Μπαμπινιώτη και το Λεξικό του Ιδρύματος Τριανταφυλλίδη (ΛΚΝ) κυρίως αξιοποιήθηκαν. Και να λάβουμε υπόψη ότι οι συντάκτες των δύο αυτών λεξικών δούλευαν ως το 1998, τότε που εκδόθηκαν, χωρίς να έχουν στη διάθεσή τους τόσες πηγές όσες υπάρχουν σήμερα. Δεν εννοώ μόνο το διαδίκτυο. Εννοώ ότι οι συντάκτες του ΛΝΕΓ εκείνα τα χρόνια δεν είχαν καν τη δυνατότητα να συμβουλεύονται το ΛΚΝ (ούτε βέβαια οι του ΛΚΝ μπορούσαν να αξιοποιήσουν το ΛΝΕΓ). Απεναντίας, ο Χ. Χ. πολλά πράγματα τα βρήκε έτοιμα.

2) Συνέντευξη του Χ. Χ. στην Καθημερινή. Τι να πρωτοσχολιάσω…

Δεν δίνει σαφή απάντηση στο ερώτημα γιατί συμπεριέλαβε την τσαχπινογαργαλιάρα και όχι το like.

Με το να λέει ότι αφαίρεσε ό,τι είχε σχέση με θέματα ποδοσφαιρικά, πολιτικά ή φυλετικά ομολογεί ότι η μέθοδός του δεν είναι και τόσο περιγραφική. Αν όλα τα προηγούμενα λεξικά έχουν μέσα σεξιστικά παραδείγματα, αυτός δεν είναι λόγος να μην καταγραφούν οι αρνητικές σημασίες, λ.χ. για το Φιλιππινέζα. Άλλο η σημασία και άλλο το παράδειγμα χρήσης. Για να μην ανασύρω τις δηλώσεις που έκανε ο Χ. Χ. όταν υπερασπιζόταν το ΛΝΕΓ για το θέμα με το λήμμα Βούλγαρος το 1998… Δυσκολεύεται κανείς να πιστέψει ότι πρόκειται για το ίδιο πρόσωπο…

Δεν απαντάει καν στο ερώτημα αν ο Εμμανουήλ Κριαράς είχε άδικο που έλεγε να μη διδάσκονται τα αρχαία ελληνικά στο σχολείο! (Για την ακρίβεια: στο γυμνάσιο.) Γιατί άραγε;

Δεν ήταν καθόλου κομψό εκ μέρους του να πει ότι υποψιάζεται μήπως κάποιος ήθελε να του κλέψει το λεξικό. Είναι σαν να φωτογραφίζει συναδέλφους του που ασχολούνται με λεξικά. Και πού ήξεραν οι δράστες ότι έχει μαζί του φλασάκι με το λεξικό; Και έχουν φτάσει στο σημείο κάποιοι με λεξικογραφικά ενδιαφέροντα να χρησιμοποιούν σιδερογροθιές ή να βάζουν άλλους να επιτεθούν με σιδερογροθιές; Και γιατί κυκλοφορούσε έχοντας αποθηκευμένο το λεξικό σε ένα φλασάκι; Δεν σκέφτηκε ότι θα μπορούσε να το χάσει; Πάντως, ας μην ανησυχεί ο Χ. Χ. και ας προσγειωθεί στην πραγματικότητα. Κανείς δεν ήθελε να του κλέψει το λεξικό ούτε τις «καινοτόμους» ιδέες του. Κανείς δεν θέλει να κλέψει κάτι μέτριο. Αλλά και να μην ήξερε ότι είναι μέτριο, στην ακαδημαϊκή κοινότητα δεν συνηθίζονται τέτοιες πράξεις. Δεν εννοώ φυσικά ότι δεν υπάρχουν κρούσματα βίας στα πανεπιστήμια. Μόνο που οι δράστες εκεί ανήκουν σε ακραίες μειοψηφίες που θέλουν να επιβάλουν τις απόψεις τους. Δεν χτυπάνε με σιδερογροθιές οι δημιουργοί λεξικών ή οι ερευνητές! Ούτε βάζουν άλλους να κάνουν κάτι τέτοιο! Και βέβαια, το ότι σκέφτηκε ο Χ. Χ. πως κάποιοι τον χτύπησαν με σιδερογροθιές για να του κλέψουν το λεξικό δείχνει έναν τρόπο σκέψης ξένο προς αυτόν που πρέπει να χαρακτηρίζει ένα μέλος της ακαδημαϊκής κοινότητας.

(Συνεχίζεται.)

ΣΧΕΤΙΚΟΙ ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

1) «Πρόχειρες και περιθωριακές σημειώσεις σε λήμματα»

2) «Ένα μη χρηστικό λεξικό

Advertisements