Το πολύτιμο και ζείδωρο (ζώπυρο κ.λπ.) παρελθόν

22/10/2015

(Πρώτη δημοσίευση στο γκρουπ του facebook «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ»)

Τα δημοσιεύματα με αρνητικά σχόλια για τη χρήση της ελληνικής συνεχίζονται:

«Τι να πούμε για την ελληνική γλώσσα. Κακοποιήθηκε και εξακολουθεί να συμβαίνει, εκχυδαΐστηκε, έγινε απλή και καθημερινή τάχα.

»Ας φανταστούμε μόνο ότι οι νέοι ή και καταξιωμένοι συγγραφείς χρησιμοποιούν τη δημοσιογραφική γλώσσα στο έργο τους διότι είναι εύπεπτη, άμεση, ζωντανή, ρέουσα.

»Το παρόν εξεδίωξε το πολύτιμο και ζείδωρο (ζώπυρο κ.λπ.) παρελθόν.

»Όχι μόνο συγγραφείς αλλά και ποιητές και πανεπιστημιακοί, πνευματικοί άνθρωποι δηλαδή, έχουν υιοθετήσει τη χρήση αυτής της μπασταρδεμένης γλώσσας.

Εάν δεν το έχουμε συνειδητοποιήσει, αυτή τη γλώσσα χρησιμοποιούν και οι υπεύθυνοι της ελληνικής Παιδείας και εκπαίδευσης. Οι δημοσιογράφοι υποκατέστησαν τους εκπαιδευτικούς. Χάλια. Λίγοι από τους δεύτερους αντιδρούν αλλά, ως συνήθως, πλέον, δεν εισακούονται».

Πηγή: https://www.efsyn.gr/arthro/idiotiki-tileorasi-kai-politismos

Είναι αλήθεια ότι στις δημόσιες συζητήσεις για τη γλώσσα συνήθως λείπει το –αναγκαίο, κατά τη γνώμη μου– γλωσσολογικό υπόβαθρο. Χρειάζεται, ας πούμε, να γνωρίζει κάποιος, προτού διαμαρτυρηθεί για την κακοποίηση, τον εκχυδαϊσμό κτλ. της γλώσσας, πώς λειτουργεί και πώς μεταβάλλεται η γλώσσα. Να ξέρει τι είναι γλώσσα. Καλό θα είναι οι συζητήσεις αυτές να βασίζονται σε κάποιες γλωσσολογικές παραδοχές (αν μπορώ να τις ονομάσω έτσι), όπως π.χ. στη σχετικότητα αυτού που λέμε γλωσσικό λάθος. Αν λείπουν αυτές, φοβάμαι ότι δεν είμαστε στο ίδιο μήκος κύματος και δεν είναι εύκολη η συζήτηση.

Πώς νοείται άλλωστε ο ισχυρισμός ότι η ελληνική εκχυδαΐστηκε κτλ. και από πότε άρχισε να συμβαίνει αυτό; Αφού η δημοσιογραφική γλώσσα είναι ζωντανή και ρέουσα, η λεγόμενη μπασταρδεμένη γλώσσα πώς προκύπτει; Επίσης, δεν μου είναι πολύ κατανοητό το εξής: «Το παρόν εξεδίωξε το πολύτιμο και ζείδωρο (ζώπυρο κ.λπ.) παρελθόν». Ούτε αυτό: «Οι δημοσιογράφοι υποκατέστησαν τους εκπαιδευτικούς». Δεν ξέρω τι σημαίνουν όλα αυτά και δεν μπορώ να παρακολουθήσω εύκολα τον συλλογισμό του αρθρογράφου.

Δεν πρόκειται βεβαίως μόνο για ελληνικό φαινόμενο και έχει ενδιαφέρον να το δούμε αυτό. Τις τελευταίες μέρες ξαναρίχνω μια ματιά σε αυτό εδώ το βιβλίο: http://www.amazon.com/Language-Myths-Laurie-Bauer/dp/0140260234 Και μόνο η ανάγνωση των τίτλων των κεφαλαίων είναι ικανή να μας θυμίσει πολλά δικά μας, εννοώ σχετικά με τη δική μας γλώσσα. Σήμερα μάλιστα έτυχε να ξαναδιαβάσω το τρίτο κεφάλαιο (αυτό εδώ: http://writingdigs.pbworks.com/w/file/fetch/46578697/media%20ruin%20lang.pdf) και διάφορα σημεία με έκαναν να αναρωτιέμαι: Τι μου θυμίζει, τι μου θυμίζει… 🙂 Είναι γνωστός ο μύθος ότι τα ΜΜΕ καταστρέφουν τη γλώσσα. Ας θυμηθούμε πόσες σχετικές επιστολές διαμαρτυρίας έχουν δημοσιευθεί σε ελληνικές εφημερίδες. Ειδικά στο παραπάνω δημοσίευμα της «Εφημερίδας των Συντακτών» νομίζω ότι λανθάνει η πεπλανημένη εντύπωση ότι το δημοσιογραφικό κείμενο είναι κάτι το ευτελές.

Από την άλλη, δεν πιστεύω ότι σε θέματα χρήσης της γλώσσας λόγο έχουν μόνο οι γλωσσολόγοι και έτσι δεν αποκλείω να γίνονται γόνιμες συζητήσεις ακόμη και από μη γλωσσολόγους. Αρκεί βέβαια να υπάρχουν οι γλωσσολογικές παραδοχές που προανέφερα.

Advertisements